Czy zapalenie korzonków może powodować drętwienie nóg lub rąk. Zapalenie korzonków, zwane również radikulopatią, to schorzenie wywołane podrażnieniem lub uciskiem korzeni nerwowych w obrębie kanału kręgowego, które może prowadzić do promieniującego bólu, drętwienia czy zaburzeń czucia w kończynach.
Mechanizmy powstawania zapalenia korzonków
Podstawową przyczyną zapalenia korzonków jest uciśnięcie lub podrażnienie korzeni nerwowych, najczęściej na skutek zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa. W obrębie dysku międzykręgowego dochodzi do uwypuklenia jądra miażdżystego, co powoduje dyskopatia i ucisk na wychodzące korzenie nerwowe. W konsekwencji zaburzony zostaje prawidłowy przebieg impulsów nerwowych, co prowadzi do objawów typowych dla radikulopatii.
Procesy zapalne i biochemia
W miejscu ucisku uruchamiane są mechanizmy zapalne. Uwolnione cytokiny i mediatory stanu zapalnego nasilają przekrwienie tkanek, obrzęk oraz zwiększoną przepuszczalność naczyń. Dochodzi też do zmian metabolicznych w obrębie nerwu, nadprodukcji wolnych rodników i zaburzeń w przewodnictwie neuroprzekaźników. Powstający stan zapalny trwa zwykle od kilku dni do kilku tygodni, o ile nie zostaną podjęte odpowiednie działania terapeutyczne.
Predyspozycje strukturalne kręgosłupa
- Zmiany zwyrodnieniowe krążków międzykręgowych
- Wąskie otwory międzykręgowe (stenoza)
- Wady wrodzone kręgosłupa
- Przeciążenia mechaniczne w pracy lub sporcie
Objawy, diagnostyka i czynniki ryzyka
Zapalenie korzonków manifestuje się bóle plecówmi, często promieniującymi do kończyn dolnych lub górnych. Charakterystyczne jest występowanie drętwienia, mrowienia, a nawet osłabienia siły mięśniowej. Symptomy zależą od poziomu uszkodzenia nerwu:
- Korzeń L4–S1 – ból i drętwienie w obrębie pośladka, uda, łydki oraz stopy
- Korzeń C5–C7 – dyskomfort promieniujący wzdłuż ramienia i przedramienia
- Korzeń C8–T1 – zaburzenia czucia i siły w obrębie ręki
Do najważniejszych czynników ryzyka należą: siedzący tryb życia, nadwaga, palenie tytoniu, długotrwałe przeciążenia oraz genetyczne predyspozycje do zmian zwyrodnieniowych. U osób powyżej 50. roku życia częściej obserwuje się stenozyjny charakter dolegliwości, natomiast u młodszych – dyskopatie i przepukliny jądra miażdżystego.
Diagnostyka obrazowa i funkcjonalna
- Rezonans magnetyczny (MRI) – złoty standard w ocenie tkanek miękkich i korzeni nerwowych
- Tomografia komputerowa (CT) – przydatna w ocenie zmian kostnych
- Elektromiografia (EMG) – badanie szybkości przewodzenia nerwowego
- USG kręgosłupa – pomocne w ocenie struktur miękkich i przepływu naczyniowego
Warto podkreślić, że obrazy obrazowe muszą być skorelowane z objawami klinicznymi, gdyż u wielu osób zmiany zwyrodnieniowe nie powodują dolegliwości.
Metody leczenia i profilaktyka
Leczenie zapalenia korzonków wymaga podejścia wielokierunkowego. Kluczowe znaczenie ma rehabilitacja i terapia manualna, które mają na celu złagodzenie ucisku, poprawę elastyczności tkanek i wzmocnienie mięśni przykręgosłupowych.
Leczenie farmakologiczne
- Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) – zmniejszają ból i obrzęk
- Miorelaksanty – rozluźniają napięte mięśnie przykręgosłupowe
- Leki przeciwbólowe – paracetamol lub tramadol w cięższych przypadkach
- Iniekcje dostawokorzeniowe – kortykosteroidy podawane punktowo w miejscu ucisku
Fizjoterapia i techniki manualne
Program rehabilitacyjny powinien obejmować ćwiczenia wzmacniające mięśnie głębokie tułowia, stretching mięśni prostowników grzbietu oraz techniki mobilizacji stawów międzykręgowych. Terapie alternatywne, jak terapia punktów spustowych, masaż leczniczy czy terapia tkanek miękkich, przyspieszają regenerację i redukują przewlekłe napięcie.
Innowacyjne metody wspomagające
W ostatnich latach rośnie zainteresowanie zabiegami biologicznymi: przeszczepem komórek macierzystych, osoczem bogatopłytkowym (PRP) czy terapią falą uderzeniową. Ich celem jest stymulacja procesów neuroodżywianie i regeneracja uszkodzonych korzeni nerwowych.
Profilaktyka długoterminowa
- Utrzymywanie prawidłowej masy ciała i aktywność fizyczna
- Edukacja ergonomiczna – właściwa postawa przy pracy siedzącej i podnoszeniu ciężarów
- Regularne przerwy na rozciąganie podczas długotrwałego siedzenia
- Zbilansowana dieta bogata w witaminy z grupy B, magnez i kwasy omega-3
Dbanie o zdrowie kręgosłupa to inwestycja na lata – odpowiednia profilaktyka zmniejsza ryzyko nawracających epizodów zapalenia korzonków oraz eliminuje uciążliwe bóle pleców i drętwienie kończyn.
