Czy zapalenie korzonków może wracać? – jak uniknąć nawrotów to temat, który warto zgłębić, ponieważ ból pleców potrafi znacząco obniżyć jakość życia.

Przyczyny i objawy

Zapalenie korzonków (radikulopatia) pojawia się, gdy dochodzi do ucisku lub podrażnienia nerwów rdzeniowych wychodzących z kręgosłupa. W większości przypadków winne są zmiany zwyrodnieniowe krążków międzykręgowych, rzadziej urazy mechaniczne czy stany zapalne toczące się w okolicy kręgosłupa. Często objawy mają charakter promieniujący – odczuwa się mrowienie, drętwienie lub ostry, przeszywający ból wzdłuż kończyny.

Warto zwrócić uwagę na czynniki ryzyka:

• Praca siedząca lub długotrwałe stanie
• Nadmierna masa ciała zwiększająca obciążenie kręgosłupa
• Brak aktywności fizycznej prowadzący do osłabienia mięśni
• Niewłaściwa ergonomia i niewłaściwa technika podnoszenia ciężarów
• Palenie tytoniu zmniejszające ukrwienie struktur międzykręgowych

Typowe objawy to:

• Ostry, rwący ból w odcinku lędźwiowym lub szyjnym
• Promieniowanie do nogi lub ramienia
• Osłabienie siły mięśniowej
• Zmniejszony zakres ruchu w odcinku kręgosłupa
• Pogorszone czucie skórne

Diagnostyka i leczenie

Rozpoznanie zapalenia korzonków opiera się na badaniu klinicznym i obrazowym. Lekarz neurolog lub ortopeda przeprowadza testy siły mięśniowej, ocenę odruchów i czucia. Wspomagająco wykonuje się badania obrazowe:

• Rezonans magnetyczny (MRI) – najdokładniejsza metoda pozwalająca zobaczyć przepuklinę lub zmianę zwyrodnieniową
• Tomografia komputerowa (TK) – pomocna przy przeciwwskazaniach do MRI
• USG mięśni i nerwów – ocena stanu tkanek miękkich

Podstawowe metody leczenia zachowawczego:

• Farmakoterapia – niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), czasami leki rozluźniające mięśnie lub przeciwbólowe w formie doustnej i miejscowej
• Okłady ciepłe lub zimne – w zależności od charakteru bólu
• Unieruchomienie punktowe – delikatny pas lędźwiowy lub kołnierz ortopedyczny

W cięższych przypadkach, kiedy dochodzi do znacznego ucisku nerwu lub utraty funkcji, rozważa się zabieg chirurgiczny. Najczęściej stosowane procedury to discektomia mikrochirurgiczna lub laminektomia dekompresyjna.

Rehabilitacja i terapeutyczne metody

Rehabilitacja odgrywa kluczową rolę w powrocie do sprawności. Program indywidualny opracowany przez fizjoterapeutę łączy w sobie różne elementy:

• Ćwiczenia izometryczne i dynamiczne wzmacniające mięśnie stabilizujące kręgosłup
• Trening posturalny korygujący nieprawidłowe nawyki siedzenia i stania
• Manualne techniki terapii tkanek miękkich, w tym masaż leczniczy i techniki powięziowe
• Metody neurofizjologiczne (PNF, kinesiotaping) poprawiające pracę nerwów
• Ćwiczenia rozciągające poprawiające motorykę i elastyczność kręgosłupa

W niektórych sytuacjach warto sięgnąć po uzupełniające terapie:

• Fizykoterapia: laser, ultradźwięki, prądy TENS
• Akupunktura jako uzupełnienie leczenia bólu
• Hydroterapia i kąpiele lecznicze

Systematyczna rehabilitacja pozwala zmniejszyć ryzyko nawrotu i uchronić przed przewlekłym bólem, który wymaga długotrwałego leczenia.

Profilaktyka nawrotów

Aby uniknąć nawrotów zapalenia korzonków, należy wdrożyć zasady profilaktyki w codziennym życiu. Oto kluczowe elementy:

• Regularna aktywność fizyczna w zakresie aerobowym i wzmacniającym mięśnie pleców oraz brzucha
• Przerwy w pracy siedzącej co 30–45 minut – krótki spacer lub proste skłony
• Utrzymanie prawidłowej postawy: plecy proste, barki luźne, miednica w położeniu neutralnym
• Korzystanie z ergonomicznych mebli i akcesoriów: regulowane krzesło, biurko na odpowiedniej wysokości
• Unikanie dźwigania ciężarów bez techniki: zgięcie kolan, utrzymanie pleców w neutralnej pozycji
• Odpowiednie materace i poduszki wspierające krzywizny kręgosłupa
• Utrzymywanie prawidłowej wagi ciała i zbilansowanej diety bogatej w witaminy D i C oraz minerały
• Regularne badania kontrolne u specjalisty w razie nawracających dolegliwości

Stałe dbanie o kondycję mięśni, przestrzeganie zasad ergonomii i zdrowy styl życia to najlepsza ochrona przed powrotem dolegliwości korzeniowych. Dzięki temu każdy może cieszyć się pełną sprawnością i ulżyć kręgosłupowi na długie lata.